Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen yazmak gerekir, zira hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır zira gürültülü ortamlarda ince notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca gücü anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve kriterleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide tartılır böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım esnasında telefon kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz ayrıca baştan davranıp sonuç çıkarmak sık yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ama net gelir tabii ki bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter genellikle burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir ve genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin geçişi genellikle net değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir hem de aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka sabit ışık ile sessiz bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif notayı, 5 de damakta baskın duran yoğun notayı gösterir böylece odak bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır ve ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce birkaç çekiş yapmak şarttır öte yandan yarım puanlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle kullanılan değerdir, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu nedenle kül hattının düzgün gitmesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin tonlar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz ısınma temposu de aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin akar ve aromalar sonradan açılır ve bu hız aromanın okunma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar fakat şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki his ve burun boşluğunun duyduğu koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta önemsiz gelse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir nefes kokuyu daha zengin açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı geçirir hızlı bir nefes de ince tonları siler. Güç dilde zayıf ama burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de tat algısını düşürür. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz görünür o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı sıvıdan hemen sonra keskin tonlar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı sürdüğünden aroma dalgalanması daha dar bir alanda kalır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir notasını hızla gösterip sona erer zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu nedenle sakin ve dengeli nefes önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile zaman algıyı etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri açmak işe yarar yoksa benzer notalar her seferinde baştan keşfedilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk ismi ve not deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Puanlar arasında iki puandan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Defterde öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre güçlü sedir kokusu gibi bir not yeterli olur. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü ise tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu net verebilir örneğin ağır bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek taşır kaldı ki ağır bir duman notasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü aroma verebilir aksi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün arasında aroma farkı aramak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile düzenli not tutmayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar ve keskin notalar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını da kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda de çekiş ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı ise tütünün yanma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net görülür tadım günü planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava ya da koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin tadı yanlış algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla sertse kül düzeni şaşar.